دستگاه آنژیو گرافی

مفاهیم پایه
آنـژیـوگـرافـی از دو کلمـه آنـژیو به معنای رگ یا عروق و کلمه گرافی به معنای  نگاشتن  تشکیل شده است.

فیزیولوژی
بــیــمـــاریـهـــای قـلـــب و عـــروق از شـــایـــع تـــریـــن بیماری‌های قرن حاضر محسوب شده و نارسایی قلبی بزرگ ترین عامل مرگ و میر در جوامع صنعتی و نـیـمـه صـنعتی به حساب میآید. به دلیل اهمیت موضوع، ابزارها و روشهای مختلفی برای بررسی نحوه عملکرد قلب در پزشکی نوین ابداع شده که از جمله آن ها می‌توان به رگ نگاری(Angiography) به کمک تصویربرداری اشعه X اشاره کرد. هدف در این روش به دست آوردن انواع مختلف و مکمل اطـــلاعـــات ســـاخــتــاری(Structural) و عـمـلـکــردی (Functional) از قـلـب است، به نحوی که به کمک آن‌ها پزشک متخصص نه تنها توانایی تشخیص نوع بـیـمـاری قـلـبـی را داشـتـه بـاشـد، بـلـکـه بـتـواند بروز نارسایی قلبی احتمالی در آینده را نیز پیش بینی و از آن جلوگیری کند.
ایــن روش در درمـان بـیـمـاری تـصـلـب شـرایـیـن کاربرد بسیار گسترده ای دارد و در مقایسه با عمل جـراحی از مزایای متعدد از جمله درد بسیار کم ، کاهش خطر مرگ ومیر و اقتصادی بودن برخوردار است.
چگونه کار می کند
در آنـژیـوگـرافـی یـک کـاتتـر پـلاستیکـی نازک به داخـــل یـــک رگ بـــزرگ سـطـحـــی (نـظـیـــر شـــریــان فـمــورال‌،شــریــان بــراکـیــال، وریــد جــوگـولـر) وارد می‌شود و به سمت ناحیه هدف هدایت می شود. سـپــس مــاده حـاجـب یـد دار بـه داخـل رگ تـزریـق می‌شود(برای بیمارانی که به مواد ید دار حساسیت دارند می توان از گاز  دی اکسیدکربن استفاده کرد.)
سپس پرتوهای ایکس از قسمت بالایی دستگاه سـی آرم بـه سمـت نـاحیـه هدف تابانده می شود و گیرنده هایی در قسمت پایین دستگاه سی آرم وجود دارد که این پرتوها را جذب می کنند.
پس از این فرایند، تصویری واضح و دقیق از رگ و قسمت های مختلف آن بر روی عکس یا فیلم ظاهر مـی شـود. در هـنگام عکس‌برداری  به علت اینکه بافت عروقی بدن جزء نسج نرم بوده و تراکم کمی دارد بنابراین اشعه به راحتی از همه آن ها عبور کرده و بر روی فیلم نمی توان هیچ تصویری داشت. به هـمـیـن عـلـت جـهـت مـشـخـص کـردن ساختمان و وضعیت عروق بدن از موادی با عدد اتمی بالا مانند اوروگرافین و آمنیو پاک و غیره استفاده می کنند که این مواد را اصطلاحا مواد حاجب گویند  و در لحظه عکس‌برداری این مواد را به داخل عروق هدایت کرده و همزمان عکس‌برداری انجام می شود.
کاربرد دستگاه
این روش تصویربرداری برای بیماری های زیر کاربرد دارد: 
تـصـلـب شرائین ، آنوریسم ، صدمات عروقی ‌، برای بررسی عروق کرونر ، برای بررسی عروقی که خـون رسـانـی بـه تـومـور را بـه عهده دارند و احیانا مسدود کردن این عروق به منظور از بین بردن تومور و بالاخره برای بررسی خونریزی های داخلی.
تجهیزاتی که بتواند وضعیت قلبی عروقی بیمار را بـه صـورت تـصویر گویا بر روی فیلم یا مانیتور به پزشک معالج گزارش کند می تواند در تشخیص و سـپـس درمـان ایـن گونه بیماران نقش بسیار تعیین کننده ایفا  کنند.
آنـــژیـــوگـــرافـــی رونــدی اســت کــه دقـیــق تــریــن اطلاعات ممکن از عروق را تهیه و قبل از عمل در اخـتـیــار پـزشـک جـراح قـرار مـی دهـد. بـر پـایـه ایـن اطـلاعات، جراح می تواند برخی از بیماری ها را بـدون نـیـاز بـه عـمـل جـراحـی بـاز، درمان کند و در صـورت نـیـاز بـه عـمـل جـراحـی باز، این اطلاعات جراح را در انجام سریع و دقیق این امر یاری رسانده و بهترین شرایط ایمنی را برای بیمار فراهم می کند.
مشخصات دستگاه
1- تخت کاتتر بارویه بدون کلاف )Frameless  (
2- ژنراتور مولد اشعه از نوع ولتاژ ثابت با قدرت 250 میلی آمپر، 150کیلو وات
3- ستون سقفی نگهدارنده سی آرم با ریل دوبل 
4- سی آرم زاویه صفر درجه ( رخ )
5- سی آرم زاویه 90 درجه ( نیم‌رخ )
6- لامپ تشدید کننده تصویر بدنه فلزی 9 اینچ 4 فیلد
7- تیوب مولد اشعه x با اندازه کانونی 5/0 و 1/0 ( 2 ست )
8- سیستم تصویری مدار بسته X-TV با دو مانیتور
9- دوربین سینه Cine   camera ()
10- انژکتور اتوماتیک مواد حاجب  
11- فیلم چنجر
12VTR -
13- یونیت شوک الکتریکی (Defibrillator unit )
14- دستگاه ظهور و ثبوت اتوماتیک فیلم 25 میلی متری
15- پروژکتور
16- Digital Subtraction Angiography(DSA)
17- تیوب مولد اشعه با اندازه کانونی 4/0 ، 8/0
18- آنالایزر سیستم قلبی
19- مولتی ایمیجر ( Multi Imager  )

منابع
[1]سالار تکی، دستگاه آنژیوگرافی
[2www.pezeshk.us]
[3www.prin.ir]